Aktualności

          • Literacka przygoda klasy IV – gry, pudełka i bohaterowie lektur

          • W ostatnich tygodniach uczniowie klasy IV omawiali dwie lektury: „Akademię pana Kleksa” Jana Brzechwy oraz „Mikołajka” René Goscinnego i Jeana-Jacques’a Sempé. Oprócz rozmów o treści uczniowie wykonali twórcze projekty.

            „Akademia pana Kleksa” – gra planszowa

            Uczniowie w grupach przygotowali gry planszowe inspirowane wydarzeniami z książki. Wymyślali pola z zadaniami, pytaniami i przeszkodami, projektowali plansze i pionki. Gotowe gry zaprezentowano i przetestowano na lekcji.

            „Mikołajek” – lektura w pudełku

            Do „Mikołajka” uczniowie wykonali lekturę w pudełku, umieszczając w nim symbole i  rekwizyty związane z bohaterami i wybranymi opowiadaniami. Podczas prezentacji omawiali swoje wybory i najważniejsze elementy książki.

            Praca z obiema lekturami była okazją do połączenia nauki z kreatywnymi działaniami. Zarówno projekt gry planszowej, jak i „lektura w pudełku” spotkały się z dużym zaangażowaniem uczniów. Dzięki takim formom pracy dzieci mogły lepiej zrozumieć treść książek, rozwinąć wyobraźnię oraz zaprezentować własne interpretacje literackich przygód.

             

             

            1

          • Mikołajki na sportowo!

          • 3

            3 grudnia 2025 r. uczniowie klasy trzeciej brali udział w Mikołajkowym Turnieju Gier i Zabaw ,,Baw się razem z nami”. Uczniowie wielu szkół rywalizowali w pięciu różnych konkurencjach sprawnościowych wykazując się szybkością, precyzją i zwinnością. Cały turniej odbywał się w atmosferze dobrej zabawy i zdrowej rywalizacji. Wszyscy bawili się wspaniale kibicując sobie nawzajem. Tradycyjnie do wszystkich uczestników przybył św. Mikołaj. Obdarował każdego uczestnika paczką.

            Dziękujemy za zaproszenie i świetną zabawę.

          • Prawo, szacunek i my – rozmowa z Anną Marią Wesołowską

          • We wtorek, 2 grudnia, uczniowie naszej ósmej klasy wzięli udział w wyjątkowym spotkaniu z rówieśnikami z innych szkół na sali sportowej w Czarnym Dunajcu. Gościem specjalnym wydarzenia była sędzia Anna Maria Wesołowska, znana z działalności edukacyjnej na rzecz bezpieczeństwa młodzieży. Podczas spotkania pani Wesołowska opowiadała o odpowiedzialności, konsekwencjach podejmowanych decyzji oraz o tym, jak ważne jest budowanie wzajemnego szacunku. Podczas rozmowy uczniowie zadawali pytania dotyczące codziennych sytuacji, w których mogą spotkać się z wyzwiskami lub presją rówieśników. Sędzia wyjaśniała, jakie konsekwencje niesie za sobą hejt i dlaczego warto budować kulturę szacunku, zarówno w sieci, jak i poza nią. Spotkanie było ciekawą okazją do wymiany doświadczeń i zwróciło uwagę na to, że każdy może mieć wpływ na to, jak wygląda atmosfera w szkolnej społeczności. Wydarzenie okazało się wartościową lekcją nie tylko wiedzy prawnej, ale także empatii i odpowiedzialności.

          • Zakończenie projektu "Już pływam"

          • 2

            2 grudnia uczniowie zakończyli udział w projekcie „Już pływam”! Zajęcia odbywały się w Termach Chochołowskich, które były prowadzone przez wykwalifikowanych instruktorów. Przyniosły one dzieciom mnóstwo radości, ale także pozwoliły na nowe umiejętności pływackie.Na ostatnich zajęciach instruktor wyłonił i nagrodził medalami uczniów najbardziej zaangażowanych:I miejsce Janusz Kapuściak z klasy II;II miejsce Łukasz Jurczasiak z klasy II;oraz III miejsce Zuzanna Kusper z klasy III.Projekt został sfinansowany przez Miasto i Gminę Czarny Dunajec oraz Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego.Serdecznie dziękujemy!

          • Powiatowe Drużynowe Zawody w Tenisie Stołowym IMS – Udany Debiut Naszej Drużyny!

          • Reprezentacja naszej szkoły w składzie Jacek Kmin, Damian Król oraz Paweł Halczak wzięła udział w Powiatowych Drużynowych Zawodach w Tenisie Stołowym Igrzysk Młodzieży Szkolnej (IMS). Był to nasz debiut na imprezie tej rangi, a chłopcy zaprezentowali się znakomicie.

            Nasi zawodnicy wykazali się dużą pewnością gry, świetną techniką oraz wzorową współpracą. Dzięki ambitnej postawie i zaangażowaniu wywalczyli bardzo dobre 4. miejsce, pokazując, że potrafią rywalizować na wysokim poziomie.

            Start w zawodach powiatowych to cenne doświadczenie, które z pewnością zaprocentuje w przyszłości. Chłopcy pozostawili po sobie bardzo dobre wrażenie, udowadniając, że potrafią walczyć jak równy z równym z najlepszymi drużynami. To także dowód na to, że nasza szkoła rozwija się sportowo w świetnym kierunku i konsekwentnie buduje silną reprezentację w tenisie stołowym.

            Gratulujemy udanego występu oraz dziękujemy za godne reprezentowanie szkoły!

          • Gminne Drużynowe Zawody w Tenisie Stołowym ID oraz IMS – Sukces Naszych Drużyn!

          • Reprezentacje naszej szkoły wzięły udział w Gminnych Drużynowych Zawodach w Tenisie Stołowym Igrzysk Dzieci (ID) oraz Igrzysk Młodzieży Szkolnej (IMS). Nasi uczniowie zaprezentowali wysoki poziom sportowy, ogromne zaangażowanie oraz wolę walki, co przełożyło się na bardzo dobre wyniki.

            Największy triumf zanotowali Jacek Kmin, Damian Król i Paweł Halczak, którzy w swojej kategorii wywalczyli 1. miejsce, dominując w turnieju i potwierdzając swoją świetną sportową formę. To wyjątkowe osiągnięcie, z którego cała społeczność szkolna może być dumna.

            W pozostałych kategoriach również odnotowaliśmy dobre wyniki:

            • Emilia Ledworuch, Lilianna Kamińska i Nadia Możdżeń – miejsce V

            • Wojciech Wacławiak, Szymon Spiszak i Adrian Kalata – miejsce V

            • Karina Możdżeń, Patrycja Zapotoczna i Zuzanna Czyszczoń – miejsce V

            Wszystkie drużyny walczyły ambitnie, pokazując świetną technikę, sportowy charakter oraz wzorową współpracę.

            Serdecznie gratulujemy wszystkim zawodnikom i życzymy kolejnych sukcesów !

            1

          • Szkolne Zawody w Tenisie Stołowym – Eliminacje do Etapu Gminnego

          • W listopadzie w naszej szkole odbyły się coroczne zawody w tenisie stołowym, które w tym roku pełniły również rolę eliminacji do gminnych zawodów drużynowych i indywidualnych. Uczniowie rywalizowali w czterech kategoriach wiekowych, prezentując wysoki poziom sportowej rywalizacji oraz doskonałą postawę fair play.

            Dziewczyny młodsze (kl. IV–VI)

            1. Karina Możdżeń

            2. Patrycja Zapotoczna

            3. Zuzanna Czyszczoń

            4. Milena Hosaniak

            5. Oliwia Jagódka

            Dziewczyny starsze (kl. VII–VIII)

            1. Emilia Ledworuch

            2. Lilianna Kamińska

            3. Nadia Możdżeń

            4. Nikola Sproch

            5. Anna Jędraszczak

            6. Liliana Krzysik

            Chłopcy młodsi (kl. IV–VI)

            1. Wojciech Wacławiak

            2. Szymon Spiszak

            3. Adrian Kalata

            4. Michał Jagódka

            5. Nikolas Ratułowski

            6. Kacper Wacławiak

            7. Franciszek Kapuściak

            8. Karol Sproch

            Chłopcy starsi (kl. VII–VIII)

            1. Jacek Kmin

            2. Damian Król

            3. Paweł Halczak

            4. Amadeusz Możdżeń

            5. Krzysztof Kościelniak

            6. Nikodem Możdżeń

            7. Kuba Misiniec

            8. Fabian Marmurowicz

            Gratulujemy wszystkim uczestnikom sportowej postawy i ambitnej walki przy stole. Najlepsi zawodnicy będą reprezentować naszą szkołę w zawodach gminnych, zarówno indywidualnych, jak i drużynowych. Życzymy im powodzenia na kolejnym etapie!

          • "Bal Andrzejkowy " w oddziale przedszkolnym

          • 55

            W czwartek 20 listopada w naszym przedszkolu odbył się bal andrzejkowy pełen radości i zabawy. Dzieci przyszły ubrane w kolorowe stroje i z entuzjazmem brały udział w tradycyjnych wróżbach andrzejkowych. Nie zabrakło również tańców, wspólnych zabaw oraz słodkiego poczęstunku. Atmosfera była wyjątkowa, a uśmiechy na twarzach przedszkolaków sprawiły, że bal na długo pozostanie w naszej pamięci.

          • KRAINA WSPÓLNEGO ZROZUMIENIA – LISTOPAD 2025

          • 33

             Listopad w naszym oddziale przedszkolnym przebiegł pod znakiem wyjątkowych spotkań, ciekawych rozmów i twórczych działań. Miesiąc rozpoczęliśmy od podróży do świata dawnych animacji, a kolejne wydarzenia pięknie nawiązywały do wartości takich jak życzliwość, przyjaźń i wzajemne zrozumienie.

               Na początku tegoż miesiąca dzieci poznały jedną z kultowych dobranocek – „Małego Pingwina Pik-Poka”. Oglądając fragmenty animacji opartej na książce Adama Bahdaja, przedszkolaki śledziły przygody odważnego pingwinka, który wyruszył w świat, aby poznawać nowe miejsca i uczyć się rozumienia innych. Dobranocka była wprowadzeniem do rozmów o ciekawości, otwartości i odwadze w odkrywaniu świata. Kolejnym wydarzeniem był Dzień Postaci z Bajek, który obchodziliśmy wyjątkowo radośnie. Tego dnia dzieci przyszły przebrane za swoich ulubionych bajkowych bohaterów, a bajkowy bal połączony z głośnym czytaniem był okazją do zanurzenia się w świat wyobraźni i wspólnych zabaw. Następnie odbyły się zajęcia „Swoje prawa mamy i je dobrze znamy!”, podczas których przedszkolaki poznawały Prawa Dziecka w oparciu o Konwencję o Prawach Dziecka oraz wiersz M. Brykczyńskiego „Prawa Dziecka”. Rozmawialiśmy o tym, że każde dziecko ma prawo do miłości, opieki, nauki, bezpieczeństwa i wyrażania swoich uczuć. W listopadzie obchodziliśmy również Dzień Życzliwości pod hasłem „Życzliwość – podaj dalej!”. Przedszkolaki przygotowywały serduszka z miłymi słowami, którymi obdarowywały starszych kolegów. Rozmawialiśmy o tym, że życzliwość nie musi być wielkim czynem – często to małe gesty sprawiają, że ktoś poczuje się lepiej. Zwieńczeniem miesiąca były zajęcia z cyklu Ptasia banda inspirowane książką Pana Poety „Paw, co ogon miał z przyjaźni”. Dzieci dowiedziały się, że wspólne, drobne gesty mogą przynieść wielkie efekty. Każdy przedszkolak ozdabiał papierowe pióro, które następnie zostało doczepione do dużego, papierowego pawia. W ten sposób powstał piękny, kolorowy ogon – symbol przyjaźni, współpracy i siły dobroci.

             

          • Dzień poza szkołą z programem „Wyjście z klasą”

          • 28

            27 listopada nasza szkoła wzięła udział w programie „Wyjście z klasą”, który — zgodnie z informacjami MEN — jest rządowym programem wspierającym krótkie wycieczki edukacyjne szkół do instytucji kultury i nauki. W ramach wyjścia uczestniczyliśmy w warsztatach plastycznych „Drewniane zabawki”, podczas których uczniowie mogli samodzielnie tworzyć swoje projekty i poznać podstawowe techniki pracy z drewnem. Potem zwiedziliśmy Muzeum im. Władysława Orkana, gdzie obejrzeliśmy ekspozycje związane z lokalną historią i kulturą. Wyjście było dobrą okazją do połączenia nauki z praktycznymi zajęciami i poznania ciekawych miejsc w naszej okolicy. Taka forma edukacji — łączenie nauki, sztuki i historii — znakomicie wpisuje się w idee programu: daje uczniom szansę na rozwój poza podręcznikami i tradycyjną klasówką, a przy tym poszerza ich horyzonty, uczy współpracy i pobudza ciekawość świata.

             

          • Szkolne obchody Dnia Praw Dziecka

          • 15

            W naszej szkole uroczyście obchodzono Dzień Praw Dziecka. Z tej okazji Samorząd Uczniowski przygotował dla najmłodszych uczniów drobną niespodziankę. Przedstawiciele samorządu odwiedzili klasy 1–3 oraz oddział przedszkolny i wręczyli dzieciom niebieskie baloniki – symbol solidarności z ideą ochrony praw dziecka. Kolorowe upominki wywołały wiele radości, a cała akcja przypomniała, jak ważne jest, aby każde dziecko czuło się bezpieczne i zauważone.

          • Dzień Misia

          • 12

            W naszej szkole uroczyście obchodziliśmy Dzień Pluszowego Misia, który stał się wyjątkowym wprowadzeniem pierwszaków do świata książek oraz przygotowaniem do  pasowania na czytelnika. To radosne święto, pełne zabaw i wspólnego czytania, pozwoliło dzieciom poczuć magię literatury i odkryć, jak wiele radości może dawać obcowanie z książką. Podczas zajęć uczniowie poznali historię pluszowego misia, bohatera wielu bajek i opowieści, a także wzięli udział w misiowych zadaniach i zagadkach, które rozwijały ich wyobraźnię i zachęcały do samodzielnego czytania. Rozmawialiśmy również o tym, jak należy dbać o książki i jak korzystać z biblioteki szkolnej. Wyjątkowym momentem było wręczenie dzieciom czytelniczej wyprawki przygotowanej przez Instytut Książki w ramach projektu „Mała książka – wielki człowiek”. Każdy pierwszak otrzymał pięknie ilustrowaną książkę oraz materiały, które mają wspierać i inspirować do codziennego kontaktu z literaturą.

          • "Dzień życzliwości"

          • 33

            Kolor żółty królował na szkolnych korytarzach. W naszej szkole obchodziliśmy Dzień Życzliwości, który stał się okazją do wspólnego budowania atmosfery pełnej uśmiechu i wzajemnego wsparcia. Uczniowie i nauczyciele stworzyli łańcuch życzliwości – kolorowy, papierowy symbol dobrych słów i gestów. Każde ogniwo zawierało krótkie przesłanie, komplement lub miły uczynek, który ktoś chciał przekazać dalej. Z każdym kolejnym elementem łańcuch rósł, pokazując, że nawet drobne gesty mają wielką moc, gdy łączymy je razem. Samorząd Uczniowski przygotował również akcję charytatywną, dzięki której społeczność szkolna mogła podzielić się dobrem w praktyczny sposób.

          • XV  ŚWIATOWY  DZIEŃ  TABLICZKI  MNOŻENIA

          • 46

            21 listopada 2025 r. obchodziliśmy w naszej szkole XV Światowy Dzień Tabliczki Mnożenia.

            To międzynarodowa akcja, w którą angażują się szkoły z całego świata, aby podkreślić znaczenie znajomości tabliczki mnożenia w codziennym życiu. Głównym przesłaniem tego dnia jest zachęcenie do systematycznego utrwalania podstawowych działań matematycznych. W czasach, gdy wiele zadań wykonują za nas kalkulatory i aplikacje, warto pamiętać, że sprawność rachunkowa wzmacnia pamięć, koncentrację oraz pewność siebie. Ponadto pozwala lepiej radzić sobie z bardziej zaawansowaną matematyką i zadaniami praktycznymi.                                                         Tego dnia to właśnie dzieci przypominają dorosłym, że umiejętność szybkiego liczenia jest niezbędna i może być jednocześnie przyjemna oraz pożyteczna.

            Na przerwach Emilka, Ania i Lilka z klasy VIII „egzaminowały” uczniów ze znajomości tabliczki mnożenia. Do sprawdzianów przystąpili również nauczyciele i pracownicy szkoły, a także panowie pracujący przy budowie hali sportowej, którzy – podobnie jak uczniowie – musieli odświeżyć sobie podstawowe działania. Każda poprawna odpowiedź była nagradzana drobnym upominkiem, co dodawało zabawie emocji i motywowało do udziału. Wielu uczniów dodatkowo włączyło się w obchody, ozdabiając swój strój działaniami „tabliczkowymi” oraz recytując „wierszyki tabliczkowe”.

            W każdej klasie, podczas lekcji matematyki, odbyły się również egzaminy wyłaniające „Klasowych Ekspertów Tabliczki Mnożenia”. Do rywalizacji przystąpili uczniowie z klas II–VIII, wykazując się nie tylko wiedzą, ale i refleksem.

            A oto nasi „Eksperci Tabliczki Mnożenia”:

            Ola Staszel z klasy II

            Nikodem Król z klasy III

            Patrycja Gal z klasy IV

            Patrycja Zapotoczna z klasy V

            Ola Hosaniak z klasy VI

            Nikola Sproch z klasy VII

            Emilia Ledworuch z klasy VIII

            Tegoroczne obchody XV Światowego Dnia Tabliczki Mnożenia okazały się ogromnym sukcesem. Dziękujemy wszystkim uczniom za zaangażowanie i wspaniałą współpracę, a nauczycielom za aktywne włączenie się w działania.
            Jeśli dzięki tej akcji choć jedna osoba utrwaliła sobie choćby jeden przykład tabliczki mnożenia – naprawdę było warto!

          • Patriotyczna Melodia Pokoleń

          • 16

            Z inicjatywy Samorządu Szkolnego w naszej szkole odbył się wyjątkowy Konkurs Pieśni Patriotycznej, który zgromadził liczne grono uczniów chcących zaprezentować swoje umiejętności wokalne oraz wyrazić szacunek dla historii i tradycji naszego kraju. Uczestnicy przygotowali zarówno znane pieśni patriotyczne, jak i mniej popularne utwory, które poruszyły publiczność i stworzyły podniosłą atmosferę.Celem konkursu było rozwijanie wśród uczniów postaw patriotycznych, pielęgnowanie pamięci o ważnych wydarzeniach historycznych, a także promowanie talentów muzycznych i zachęcanie młodzieży do aktywnego udziału w życiu szkoły. Serdecznie gratulujemy wszystkim wykonawcom i dziękujemy Samorządowi Szkolnemu za organizację tego wartościowego wydarzenia. A oto wyniki konkursu:

            Soliści kat. 0-VIII

            I miejsce:

            - Milena Jędraszczak

            - Zuzanna Kusper

            II miejsce:

            - Bartłomiej Prileński

            - Zofia Kapuściak

            III miejsce:

            - Liliana Kowalczyk

            - Franciszek Szlachta

            Wyróżnienie:

            - Amelia Maśnica

            - Milena Hreśka

            Zespół z oddziału przedszkolnego w składzie: Tymoteusz Kusper, Małgorzata Rydzio, Wiktor Zawada i Karol Szlachta zajął I miejsce

            Duety kat. I-III

            I miejsce:

            - Maja Kusper i Klara Celuszak

            II miejsce:

            Sara Czyszczoń i Emilia Pępęk

            III miejsce:

            Aleksandra Staszel i Nadia Kalata

            Wyróżnienie:

            Małgorzata Hosaniak i Justyna Wacławiak

            Duety kat. IV-VIII

            I miejsce:

            Martyna Kwiatkowska i Zuzanna Marszałek

            II miejsce:

            Zuzanna Czyszczoń i Aleksandra Hosaniak

            III miejsce:

            Franciszek Kapuściak, Karol Sproch i NikolasRatułowski

            Wyróżnienie:

            Patrycja Gal i Julia Staszel

          • „ Ptaki naszych lasów”

          • 12

            „Słowik, wróbel, kos, jaskółka (…), wilga, zięba, bocian, szpak oraz każdy inny ptak” - dziko żyjący w Polsce, może zostać zaobserwowany w  projekcie klasy II „ Ptaki naszych lasów”.
            Celem projektu było zdobywanie i pogłębianie wiedzy dotyczącej ptaków występujących na terenie naszych lasów, kształtowanie postaw ekologicznych oraz uwrażliwienie dzieci na otaczającą nas przyrodę, a także wspólne spędzanie czasu z rodziną i wyszukiwanie ciekawych informacji o ptakach. Nagrodą była ocena celująca i dyplom.

          • Neonowy Powrót do Przeszłości

          • 11

            Z inicjatywy Samorządu Uczniowskiego w naszej szkoły odbyła się barwna akcja tematyczna „Lata 80. w ubiorze”. Tego dnia korytarze wypełniły się neonowymi kolorami, jeansowymi kurtkami, opaskami na włosy, legginsami i innymi elementami charakterystycznymi dla mody tamtych lat. Celem wydarzenia była integracja społeczności szkolnej, rozwijanie kreatywności i odwagi do wyrażania siebie, przybliżenie uczniom kultury lat 80., a także podkreślenie aktywnej roli Samorządu Uczniowskiego w życiu szkoły. Dzięki zaangażowaniu uczniów i nauczycieli ten dzień stał się wyjątkowo kolorowy i pełen pozytywnej energii.

          • Rymowane psoty i zabawy – Tuwim w naszej szkole

          •   Uczniowie klasy III naszej szkoły w ostatnich tygodniach poznawali lekturę „Rany, Julek!”, opowiadającą o dzieciństwie znanego poety – Juliana Tuwima. Podczas zajęć trzecioklasiści dowiedzieli się, jak wyglądały młode lata autora „Lokomotywy”, jakie przygody przeżywał oraz skąd brała się jego ogromna wyobraźnia i miłość do słów.Zakończeniem cyklu lekcji była wyjątkowa niespodzianka. Wychowawczyni, wspólnie z panią bibliotekarką, przygotowała konkurs recytatorski „Tuwimowo”. Dzieci przygotowały interpretacje znanych wierszy poety, m.in. „Ptasiego radia”, „Okularów” czy „Abecadła”. Nagrodę zdobyli: I miejsce - Zuzanna Kusper i Piotr Stożek, II  miejsce – Milena Jędraszczak. Zwycięzcom serdecznie gratulujemy, a całej klasie życzymy, by poezja Juliana Tuwima inspirowała ich do dalszych literackich przygód!

          • Uroczyste wręczenie nagród

          • 1

            18 listopada mieliśmy przyjemność gościć Komendanta Straży Granicznej w Zakopanem ppłk Winicjusza Tęczara oraz panią ppor. Annę Piątek wraz z panią dyrektor Iwoną Florczyk. Podczas wizyty zostało uroczyste wręczenie nagród zdobytych podczas XIII Powiatowego Konkursu Pieśni Patriotycznej i Żołnierskiej im. Feliksa Gwiżdża w Odrowążu.

          • Akademia z okazji Narodowego Święta Niepodległości

          • W piątek, 7 listopada, w naszej szkole odbyła się uroczysta akademia z okazji Narodowego Święta Niepodległości. To wyjątkowy dzień, w którym wspominamy moment odzyskania przez Polskę wolności po 123 latach zaborów.

            Uroczystość rozpoczęła się od wspólnego odśpiewania hymnu narodowego w ramach akcji „Szkoła do hymnu”. Następnie uczniowie zaprezentowali program artystyczny, przygotowany pod opieką swoich nauczycieli. Były wiersze, pieśni patriotyczne i krótkie scenki, które przypomniały wszystkim, jak trudna, ale i piękna była droga Polaków do niepodległości.

            Na szkolnej scenie pojawili się uczniowie klasy 0, klasy II oraz klasy V i VI, którzy z dużym zaangażowaniem i powagą wzięli udział w występach. Piękne dekoracje w barwach narodowych – biało-czerwone flagi i kotyliony – stworzyły wyjątkowy, patriotyczny nastrój.

            Podczas akademii nie zabrakło wzruszających chwil. Wszyscy obecni – uczniowie, nauczyciele i pracownicy szkoły – mogli poczuć dumę z tego, że są Polakami.

            Na zakończenie Pani Dyrektor podziękowała występującym uczniom oraz nauczycielom za przygotowanie uroczystości, podkreślając, jak ważne jest pielęgnowanie pamięci o historii naszej Ojczyzny.

            To była piękna i wzruszająca lekcja patriotyzmu, która na długo pozostanie w naszej pamięci.

            14